<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2550-6722</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Chakiñan de Ciencias Sociales y Humanidades]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Revista Chakiñan]]></abbrev-journal-title>
<issn>2550-6722</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional de Chimborazo]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2550-67222018000100005</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[CAMELIDOS ANDINOS WIWAKUNA TAWANTINSUYU RUNAKUNAPAK KAWSAYPI]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[LOS CAMELIDOS ANDINOS EN EL TAWANTINSUYU]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guamán]]></surname>
<given-names><![CDATA[María]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Investigador independiente  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Ecuador</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>08</month>
<year>2018</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>08</month>
<year>2018</year>
</pub-date>
<numero>5</numero>
<fpage>5</fpage>
<lpage>17</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.senescyt.gob.ec/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2550-67222018000100005&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.senescyt.gob.ec/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2550-67222018000100005&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.senescyt.gob.ec/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2550-67222018000100005&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN El presente artículo describe sobre la reintroducción de los camélidos andinos (llamas, alpacas y vicuñas) a los páramos ecuatorianos y su aporte, a la revitalización cultural de los pueblos indígenas, mediante la convivencia con estos animales. En primera instancia puntualiza la situación actual de los camélidos en Ecuador, su utilización y su aporte en la ecología, posteriormente narra sobre su historia, la cosmovisión y la cosmogonía andina. El propósito del artículo es incentivar a las comunidades rurales de nuestro país a trabajar conjuntamente en la ampliación de la población de los camélidos y con ello en la recuperación del patrimonio cultural y natural, por ello ha sido necesario realizar varias investigaciones en diferentes publicaciones realizadas en los países andinos especialmente Perú y Bolivia , sin embargo mediante esta investigación, se ha dado cuenta que existe poco o nada interés en estudiar sobre este tema en nuestro país, pues no existen publicaciones o estudios realacionados sobre el tema.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[TUKUYSHUK Kay rikuchik pitika, camélidos andinos wiwakuna hawa (llamas, alpacas, vicuñas) willan, paykuna imashina ñukanchik Ecuador mama llakta urkukunaman tikramushkamanta, shinaka ashtawanpash paykunawanmi ñukanchik kawsayka kutinllatak sinchiyamushka, ñukanchik yachaykunapash tikramushka. Chashnami punta nikipika kay wiwakuna Ecuador mama llaktaman tikrashkata willan, imashina ñukanchik allpa mamata kay wiwakuna wakaychin, kipapika paykunapak wiñay kawsaymanta riman, runakuna imashina kay wiwakunata rikun, shinallatak imashina kay wiwakuna hanan pachapi rikurishkamantapash. Kay killkayka ñukanchik chikan chikan llaktakunata yuyachinapakmi kan, kay wiwakunata ashtawan mirachinkapak, paykunawan tantalla ñukanchik kawsayta shinallatak pachamantapash wichayman apankapak. Kay willaykunata pallankapakka, camélidos andinos wiwakuna hawa killashka chikan chikan kamukunamanta, web nishka pankakunamantapashmi mashkashpa kay pallaykunataka rurashka, shinallatak ñukanchik ñawpa yaya, ñuwpa mamakuna willashkakunatapashmi kay pankakunapika willani, kay willaykuna shuktak mama llaktakunapika ashkami tiyan ashtawanpash ñukanchik mama llaktapika pi mana kay killkaykuna shinallatak yachaykunatapash rurashkachu.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="en"><![CDATA[camélidos]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[runakuna]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[pachamama rikuy]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[camélidos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[indígenas]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[cosmovisión]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bernand]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Les Incas Peuple du soleil]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[París, Francia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Gallimard]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bonavia]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los camélidos sudamericanos, una introducción a su estudio]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lima, Perú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[IFEA Instituto Francés de Estudios Andinos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Choquehuanca]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La llama el saber indígena]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Espinoza]]></surname>
<given-names><![CDATA[W]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los Incas, economía sociedad y estado en la era del Tawantinsuyo]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cusco, Perú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Amaru Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guamán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El renacer de la reina andina]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Riobamba, Ecuador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cooperación Técnica Belga Ecuador]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Poma de Ayala]]></surname>
<given-names><![CDATA[Guamán]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Nueva Crónica y Buen Gobierno]]></source>
<year>1615</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murra]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La organización Económica del Estado Inca]]></source>
<year>1978</year>
<publisher-name><![CDATA[Siglo Veintiuno]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sanaguano]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guamán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La mirada amorosa de las llamas]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Riobamba, Ecuador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Asociación Ahuana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Solís]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Producción de camélidos sudamericanos]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cerro de Pasco, Perú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edición del Autor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tavera]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Arqueología Perú]]></source>
<year>2001</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Vallejo]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Las constelaciones de la vía láctea en la visión de los quechuas y los usos del espacio-tiempo sur andino]]></source>
<year>2008</year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
